Succesvolle campagne tegen extreemrechts in Berlaar: Een kort verslag
dinsdag, april 18th, 2023Op 15 april organiseerden voorpost en vlaams belang een avond met Filip Dewinter in Berlaar. Het betrof de voorstelling van zijn boek over het waanbeeld van de ‘omvolking’: de complottheorie dat een ‘volk’ zou vervangen worden door een ander ‘volk’. Dit evenement kaderde in een extreemrechtse haatcampagne die Berlaar treft sinds de opening van een opvangcentrum voor vluchtelingen, vorige zomer.
In eerste instantie zou het evenement doorgaan in een zaal vlakbij het opvangcentrum. Deze poging tot intimidatie werd na enig protest in de kiem gesmoord: de zaaluitbater annuleerde het evenement. Hij was trouwens pas op de hoogte van de aard van de avond, toen de duizenden kleurenflyers al (vruchteloos) in de Berlaarse brievenbussen staken. Daarop moest extreemrechts uitwijken naar de parochiezaal in het dorpscentrum, ver weg van het opvangcentrum. Een eerste overwinning, maar nog niet genoeg. We creëerden een actiecomité en zetten een e-mailactie op om de parochie te overhalen om ook daar het evenement te annuleren. Hoewel de oproep goed werd opgevolgd, leende de parochie toch haar infrastructuur voor de extreemrechtse haatcampagne. We vernamen dat hierbij de angst voor de eventuele annulatiekosten de doorslag zou hebben gegeven. Niet bepaald een teken van moed.
In ieder geval zorgde de e-mailactie wel voor de nodige aandacht. We besloten te mobiliseren voor een publieke actie aan de kiosk op het marktplein: zichtbaar en vlakbij de extreemrechtse meeting, om hen de kans niet te geven om mensen van kleur of andere inwoners te intimideren. Deze keuze hield best wat risico’s in. Het is de eerste keer dat we zoiets organiseerden in Berlaar en we hadden amper een week tijd. We zijn volledig autonoom georganiseerd, dat wil zeggen dat we geen formele organisatie of financiering achter ons hebben. Alles zou afhangen van onze onderlinge solidariteit. Toch waagden we de stap.
Al voor 19u verzamelde een klein groepje antifascisten aan de kiosk op het marktplein van Berlaar. Een daar rondslingerende Vlaamse leeuwenvlag verdween snel. Nog voor de eigenlijke bijeenkomst begon, kwam een fascist op een mini-brommer even provoceren. Hij plakte een sticker van Schild en Vrienden (de precieze boodschap zijn we vergeten) op enkele meters van de kiosk. Nu is het algemeen geweten dat extreemrechtse stickers in Berlaar nooit lang blijven hangen, maar deze spande toch wel de kroon. Na slechts drie seconden verwijderd, moest dit zowat de kortst plakkende nazi-sticker ooit zijn. De stickerplakker verdween na wat verbale feedback nog sneller dan hij gekomen was. Op zijn rugzak herkenden we nog net een badge van de neonazi-groupuscule rond Thomas Boutens.
Ondertussen begonnen meer betogers toe te komen: mensen uit Berlaar, Kessel, Duffel, Putte, Heist-op-den-Berg, Herenthout, Itegem, Lier, maar ook enkele solidaire antifascisten van iets verder weg. Het is mooi om te zien hoe een inderhaast genomen initiatief zoveel regionale weerklank vindt. We telden een 80-tal betogers. Een onverhoopt hoge opkomst.
Op spandoeken lazen we: ‘Solidariteit zonder grenzen’, ‘Stop de voorpost invasie’, ‘Refugees welcome’ en ‘Leve de lente – weg met Dewinter’. Er werd gezongen en er werden slogans gescandeerd. Na enige tijd waren er ook een paar speeches. Een spreker vatte de succesvolle antifascistische campagne samen en riep op om extreemrechts geen centimeter ruimte te geven, ook niet op het platteland. Hardcore fascisten als Luc Vermeulen en Filip Dewinter hebben van het zaaien van haat hun levensproject gemaakt. Met hen in discussie gaan heeft geen enkele zin. Het is echter wel belangrijk om tegen hun haatcampagnes te protesteren. Een normalisering van hun discours is immers gevaarlijk. Het begint altijd met ontmenselijkende woorden, maar de geschiedenis leert ons dat de stap naar geweld klein is. Andere sprekers hadden het onder andere over de geschiedenis van het verzet tegen het fascisme, over de noodzaak van sociale strijd en over andere solidaire initiatieven in de gemeente.
De sfeer was opgetogen en er werden contacten gelegd tussen lokale antifascisten die elkaar door deze actie voor de eerste keer ontmoetten.
Even verderop, in het kleine achterafzaaltje van het parochiecentrum, spraken Luc Vermeulen en Filip Dewinter een publiek van reeds overtuigden toe. Volgens de pers waren er een 60-tal aanwezigen. Een povere opkomst na maanden van campagne, met de steun van een partijapparaat met monsterfinanciering (afkomstig van de Belgische staat, die ze zogezegd bestrijden) en dan nog in de thuishaven van voorpost-chef Vermeulen.
Wij kunnen terugkijken op een geslaagde campagne. Je hoeft niet lijdzaam toe te kijken hoe alles verrechtst. Extreemrechts richt zich op het platteland, daar verwachten ze weinig of geen tegenstand. De belangrijkste les: het is wel mogelijk om jezelf te organiseren tegen extreemrechts, ook al ben je met weinig, ook al is het in een dorp. Dat is een opsteker voor ons en kan hopelijk andere antifascisten inspireren.
Tenslotte willen we nog iedereen bedanken die op een of andere manier heeft bijgedragen aan deze campagne. Een tekening maken voor een poster, een mail sturen, mee mobiliseren, een spandoek schilderen, mee nadenken over mogelijke acties of mee aan de kiosk komen staan: elk individueel initiatief heeft bijgedragen aan een collectief elan van wederzijdse hulp. Leve de lente – weg met Dewinter!